ASÍ FALAN EN TRASAR

		Fraseoloxía de Pilar Guerra Otero (1935)		Foi quen animou a recoller os ditos de Pilar
@

TRASAR DE CARBALLO, lugar do concello de Carballedo, no sur da provincia de Lugo

• A bica o que a fai pícaa
  (o que fai a bica na cociña será quen lle faga os buratos)
• A cabra co vicio dá co corno no cu
  (coidado que se pode estragar algo)
• A cara é o reflexo do corazón
  (na cara reflíctense os sentimentos)
• A carne carne cría, e o pescado auga fría
  (a carne alimenta, o peixe non)
• A carne en calceta que a coma o que a meta
  (o que fai os embutidos é o que mellor sabe como están para os comer)
• A carne no sal un mes e no fume tres
  (para curar ben)
• A cartos vai a vaca, o que non a ten non a papa
  (inda que haxa pouco, algo é algo)
• A casa nunca andivo a pidir
  (sempre houbo que comer)
• A confianza mata o galego
  (non se pode un confiar na xente)
• A corda sempre creba polo máis delgado
  (o máis débil leva as de perder)
• A falta de pan cómese bica
  (se non hai centeo, comerase o pan de millo feito na lareira)
• Á galiña e á vaca polo bico se cata
  (se se lle dá ben de comer produce)
• A gata co apuro trouxo os fillos cegos
  (co moito apuro pódense estragar as cousas)
• A letra con sangue entra
  (para aprender hai que esforzarse e mesmo levalas)
• A lingua ten o seu curral
  (hai que falar con xeito)
• A mera de San Xoán leva o viño e non deixa o pan
  (a choiva miúda, néboa mesta de xuño prexudicial para os campos)
• Á muller e á mula, cada día súa tunda
  (única forma de educalas)
• A muller e a sardiña pola máis pequeniña, mentres a grande se baixa a pequena varre a cociña
  (eloxio das mulleres miúdas)
• A muller que non come canda o home, ou xa o comeu ou aínda o come
  (ela non ha quedar sen comer)
• A muller viúva, ata as silvas se prenden nela
  (todo é contra ela)
• A pataca e a muller, ao primeiro mercader
  (ao primeiro que a pague, que dea algo por ela)
• A perdiz, que entre o cheiro pola nariz
  (hai que deixala uns días ata dar cheiro, está máis rica)
• A porca de maio ou no principio ou no cabo, e han parar os bois quince días antes ou despois
  (en maio ten que haber 15 días de mal tempo)
• A porca de maio vale máis no principio ca no cabo
  (a chuvia fai máis nos primeiros de maio)
• Á porta do rezador non poñas o trigo ó sol e do que non reza nada, nin trigo nin cebada
  (non te fíes do que reza moito e menos do que non reza nada)
• A raíz do toxo verde é moi mala de arrincar e os amores primeiros son malos de olvidar
  (cantiga sobre a lembranza dos primeiros amores)
• A roupa lavada polo sol agarda
  (non ten présa)
• A sombra a da peña, e o abrigo o da leña
  (son os mellores)
• A xente quere pingar antes de asar
  (obter beneficios antes de tempo ou sen traballos)
• Acongrear a alguén
  (facer para que non poida vender legalmente o seu)
• Adiós dise aos mortos e aos que teñen os pés tortos
  (frase feita, para dicir cando conveña)
• Agosto nublado, nabo furado
  (peste nos nabos)
• Aínda a sogra levanta ben a tapa da artesa
  (van casar dous e aínda a sogra é nova)
• Aínda andaba de refaixo
  (no tempo en que os nenos andaban aínda de refaixo)
• Alarga os pés máis cá manta
  (fai máis do que pode pagar)
• Anda algo trousado
  (estalle saíndo dunha enfermidade)
• Anda ás dúas mans coma a vaca do pobre
  (as vacas estaban acostumadas a andaren xunguidas pola deireito ou pola esquerda... as dos pobres... polas dúas)
• Anda ca cabeza polo aire
  (pensando noutra cousa)
• Anda coma un farrapeiro
  (mal vestido, remendado coma os que mercaban farrapos)
• Anda con pés de plomo
  (amodiño)
• Anda da outra maneira
  (a muller que está embarazada)
• Anda darredor coma can do señor
  (dando voltas)
• Anda na punta do pé
  (moi presumido/a)
• Anda tino con tino
  (con coidado)
• Anda todo encarrafuzado
  (moi porco, cheo de merda)
• Andan os ladrós atrás dos que rouban
  (todos son da mesma condición)
• Aníñase en calquera lado
  (a muller que ten amores con calquera home)
• Ano de herba, ano de merda
  (ano de moita herba, ano de ruíns colleitas porque choveu moito e houbo pouco sol)
• Anque botes e rebotes garavanzos nunha criba, anque botes e rebotes, a miña ha de quedar por riba
  (anaco dun desafío)
• Antes de beber faille a cama primeiro
  (comer algo para que non sente mal a bebida)
• Ao caer as follas é cando se ven os niños
  (ao pasar o tempo é cando se vai vendo a verdade)
• Ao home desafortunado párelle a muller e a burra no mes de maio
  (mal mes, logo vén o verán e a escaseza da natureza)
• Ao lado da roca nada lle toca, ao lado do fuso es escuso
  (a roca non dá, mais se te pos ao lado do fuso molestas porque hai que estirar o brazo para traballar)
• Ao que lle doe o dente, que o leve a dentuza
  (o que necesita algo é quen se ten que mover)
• Ao que porcos lle faltan, á porta lle roncan
  (sempre lle parece que andan cerca, por aí)
• Ao que porcos lle faltan, róncanlle as silveiras
  (se os perde sempre lle parece que andan cerca, por aí)
• Ao que serve a señores non lle faltan dolores
  (sempre terá problemas que traballo no servizo de outro)
• Ao rico mórrenlle os fillos e ao pobre os porcos
  (o moito valor dos porcos na economía do pobre)
• Aos cinco faime un circo que aos seis eu meterei
  (referido a meses, facíaselles ós meniños un circo de roupa para que se mantivesen sentados)
• Arrímase moito ó trasfugueiro
  (é moi frío, ten moito frío)
• As aves de bico non poñen ó home rico
  (producen pouco)
• As cousa claras e o chocolate espeso
  (hai que ser claro)
• As mozas de..-o nome do lugar- todas presas nun cordón, pasa o cura polo medio e estas burras donde son
  (xa nin o cura coñecen, así como van)
• Ás nove déitate home, ás dez muller se a tes, e se te deitas canda o home para ben pouco muller es
  (ela ha de quedar traballando máis tempo antes de se deitar)
• As perdas non son ganancias
  (dise cando hai unha perda, unha desgraza na casa)
• As pernas do criado non cansan
  (o amo manda e manda e non cansa, quen traballa é o criado)
• Ás veces teñen oídos as silveiras
  (andar con xeito que pode oír calquera)
• Ás veces un porco ruín topa unha castaña boa
  (alguén que non o merece ten sorte)
• Auga que non é de beber, déixaa correr
  (se unha moza/mozo non che fai caso, déixaa/o ir)
• Benia a mai que te pariu e o pai que te fixo
  ( facerlle a benia a un pequeno era dicirlle esta frase cando se atopaba, era para dicirlle que era guapo e simpático)
• Boa roca fía o que a seu fillo cría
  (ben fai se atende o fillo, aínda que desatenda a roca ou outros labores)
• Boca pechada non colle mosquitos
  (mellor estar calados que meter a zoca)
• Bos ollos te vexan
  (a 1ª vez que se ve un pequeno)
• Bótalle un can ao rastro
  (algo que xa pasou e se perdeu)
• Búscaa que traia o dote na mao
  (busca a muller traballadora e non rica)
• Buscarlle os pés ó gato
  (procurar saber algo, buscar as raíces)
• Cabra coxa non quere sesta, se lla dan mal lle presta
  (se se quere facer algo, ha de ser axiña, logo de descansar xa custa máis)
• Cada cousa é pró que é e o zapato pró pé
  (cada cousa para o que se fixo)
• Cada santo chégalle o seu día
  (está para tempo longo)
• Cambiarás de muiñeiro e non de ladrón
  (vas seguir no mesmo)
• Cando a galiña canta coma o capón, matala que trae mala sorte
• Cando a silva bota a flor, pon a canada ao sol
  (porque non hai leite nesa época, sobra a canada de munxir)
• Cando as formigas pisen forte e os carballos dean uvas, han ser bos homes os das barbas rubias
  (dito humorístico sobre os homes loiros)
• Cando canta a cobra en marzo, neve en maio
• Cando canta o galo a medio día, néboa pró outro día
  (porque os galos cantan de mañanciña)
• Cando falaba a auga: quérome ver cos que non saben nadar, que os outros xa son meus
  (todos han caer)
• Cando o neto ao avó lle desquita a comida, non lle fai mal que lle alarga a vida
  (nos tempos de fame o meniño colle da comida do avó; como na velleza se debe estar delgado para ter boa saúde, non lle fai mal)
• Cando o vello incha a sepultura rincha
  (vello de pronto gordo, sinal de morte próxima)
• Canta como flauta
  (moi ben)
• Canta coma un carro vello
  (canta mal)
• Cántalle á túa tía para que che día
  (faille festas e darache algo)
• Cantan os capós en Ferreira: fame no millo; contéstanlles os de Pantón: sempre cha acordo
  (porque os dous sitios están cerca)
• Canto máis amigos, as contas máis claras
  (non podemos fiar dos amigos nos negocios)
• Casamento e mortaxa, do ceu baixa
  (é cousa de Deus)
• Chámalle antes que che chame
  (adiántate en insultar)
• Chamoulle as de San Quintín
  (reñeron e díxolle de todo do peor)
• Cheira coma un ovo podre
  (moi mal)
• Cheiras coma unha bubela
  (esta ave fai o niño con merda de xente, de aí o cheiro)
• Co roubado ninguén medra
  (o que se rouba pouco axuda)
• Cocemos catro pas e sete debemos
  (dise de alguén que debe máis ca ten)
• Colleu garampallos
  (trapalladas)
• Come coma un sabañón
  (moito)
• Comer calado como os curas
  (é de boa educación)
• Compra barato e compra diario, e se compras caro levas comprado
  (é mellor comprar algo bo e facelo unha vez, que algo mao moitas)
• Con pan e viño ándase camiño
  (xa chega para ir tirando)
• Cóntaas tan grandes coma rodas de muíños
  (mentiras esaxeradas)
• Contra blancura non hai fermosura
  (o branco é a cor máis bonita)
• Corta o pan en tarougos
  (córtao moi gordo para botalo ao leite, caldo...)
• Cosía algo para fóra
  (a muller amiga dos homes)
• Costureira sen dedal cose pouco e apreta mal
  (sen dedal non se pode coser ben)
• Coruxa papou!
  (xa non ten remedio)
• Da noita prá mañá o carneiro perde a la
  (hai que aproveitar o que se ten en cada momento ou se non se procura algo pódese perder axiña)
• Da panza sale a danza
  (despois de comer ben si que se pode bailar e farrear)
• Da que me caguen pouco importa que me limpen
  (o mal xa está feito, non hai remedio)
• Dálle aire á saia!
  (apura, axiña!)
• Dálle unhas fregas a repelo
  (fáiselle a un enfermo para melloralo, tamén se di de broma)
• Danlle por onde lle doi
  (acertáronlle ben)
• Dar punto
  (coller vacacións)
• Das flores a máis fea é a do viño
  (ao se acabar o viño na pipa, saen as flores brancas)
• De burro a baixo non hai máis pra onde ir
  (nada hai peor que a ignorancia)
• De caste lle vén ao can pra non ser coelleiro
  (dise do home mullereiro)
• De marco a marco non hai arco
  (a estrema vai recta)
• De muiñeiro a ladrón solo vai un escalón
  (pola mala fama dos muiñeiros en roubar na maquía)
• De paos fanse achas
  (dunha cousa sae outra)
• De pequeno rei, de mozo galán, de casado burro, e de vello can
  (as etapas da vida das persoas)
• De tres porcos seis touciños, doce patas, tres fuciños, seis orellas e tres rabos, trinta ancos ben contados
  (dito para aprender a sumar)
• Debíalle unha deuda ó demo e veuna pagar eiquí
  (que mala sorte, a onde veu dar)
• Defeuto é roer a roupa
  (cando algo non é ningún defecto)
• Desconfiarás e acertarás
  (hai que ser desconfiado)
• Deus dá o frío segundo é a manta
  (vai repartindo os males segundo as necesidades)
• Di a coruxa: "anda de día que la noche es mía"
  (O día e a noite)
• Din as campás de Xeral: quen ten, val
  (Xeral - Ourense: vales o que tes)
• Din que somos tres, eu digo que somos cinco, eu hei de ser o mellorante no tercio e no quinto
  (é o que di o perito ao facer as partillas xa que el si vai cobrar ben)
• Diñerio e santidde, metade por metade
  (sen pasarse con ningún)
• Dios che día paciencia e no cu ocurrencia
  (saber botar un peido a tempo cando hai algo importante)
• Dios lle día o que lle cómpre
  (o que lle gusta)
• Dios nos día moito e nos conforme con pouco
  (díselle a alguén que come moito)
• Dixo o demo que non estaba ben
  (cando se fai algo e algo lle falta)
• Do San Antonio ao San Xoán once días van
  (celébranse o 13 e o 24 de xuño)
• Do San Xoán aoó San Pedro bota conta polo dedo
  (5 días, do 24 ao 29 de xuño)
• Dous é un e un é ningún
  (se se teñen 2 fillos e morre un, inda queda un; pero se só se ten un e morre non queda ningún)
• Duras coma nabos
  (aplícase ás mazás moi duras)
• É bo mozo, ten a cabeza por riba do pescozo
  (dito humorístico)
• É bravo coma un teixo
  (é moi bravo)
• É coma folla de olmo
  (a folla ten dúas caras: a persoa informal, con dúas caras)
• É coma un bandallón
  (trapalleiro)
• É coma un toxo bravo
  (persoa de carácter serio, moi bravo)
• É como a rapina
  (todo o colle)
• É delgado coma unha espadela
  (moi fraco como espadela do liño)
• É filla de mai / de pai
  (herda as maneiras dela/del)
• É fino coma a la de gato
  (moi fino)
• É máis vello que andar a pé
  (algo moi antigo)
• É malo coma a esternina
  (moi malo)
• É moi farrista
  (amigo das festas, divertido)
• É moi guicho
  (moi fino, agudo)
• É moi mazada
  (moi descansada)
• É moi taludo
  (mao de entrar, maniático e de ideas fixas)
• É pequeno coma un cágado
  (moi pequeno)
• É tan feo coma os meus pecados
  (moi feo)
• É tan grande coma un día sen pan
  (inmenso)
• É un baila na criba
  (non ten formalidade)
• É un carrafuzas
  (mullereiro)
• É un chapón
  (é un boca aberta escoitando o que se di)
• É un falsario
  (non é de fiar)
• É un gulumión
  (non sabe conterse na comida, come demasiado do que lle gusta)
• É un noveleiro
  (mentireiro, xorde cousas)
• É unha mestra de cu colorado
  (as mestras que facían substitucións sen teren carreira)
• Ela come as castañas, a eles dálles os picos
  (ela come o bon, para os outros o ruín)
• Empezar con zocos e acabar con zapatos
  (ir mellorando de situación aos poucos e sobre seguro)
• En boa hora vaia dito
  (nunca tal me pasou)
• Entra pola porta grande
  (directo, sen rodeos)
• Entra se podes á casa, míralle ben os cornellos, para ben pouco muller é se non varre máis cós medios
  (a muller da súa casa debe varrer tamén os recantos e sitios ocultos)
• Entre marzo e abril ou o cuco ou a fin
  (ou vén o cuco ou se acaba o mundo)
• Entre santo e santa, parede de calicanta
  (hai que separar mozos e mozas, que a ocasión...)
• Enxamea moito
  (dá moitas voltas)
• Es mala coma a peste
  (moi mala)
• Es un rabo/cu aberto
  (díselle ao que non pecha as portas)
• Está acedo coma o rabo dun can
  (unha comida moi aceda, sobre todo para o caldo de nabizas)
• Está arrancado
  (non vai para arriba, arruínase)
• Está ben aleitoado
  (ben coidado, lustroso)
• Está como ha de ir
  (namorado, para casar)
• Está no cerno
  (moi duro e forte ou moi maniático e de ideas fixas)
• Está tras da retorta
  (ben pechado, alguén ten a chave e non a deixa)
• Está un pouco tenente
  (oe pouco)
• Estar de torradas
  (as mulleres, ao pariren, merendaban torradas: estar a punto de parida)
• Estás cego como unha tiopa
  (non ves nada)
• Este mundo é unha trampa e eu de trampas vivo, se se acaban as trampas, queda o mundo perdido
  (dito humorístico)
• Esto cheira a torrado
  (creo que non vai saír ben)
• Estoupou coma unha castaña
  (rebentou)
• Eu en carnes de can¡
  (aplícase a alguén que obriga a traballar demasiado aos demais, que é malo para a familia, que non é aconsellable)
• Facer as rollas
  (quitarlle as cueiras aos calzóns para facer rollas de se limpar)
• Facía moitas sabas de tomento
  (de mala calidade, tomento: ´o mao que se lle saca ao liño´)
• Fai ben e non mires a quen
  (hai que facer o ben)
• Fai mal e vélate
  (se obras mal, ten coidado)
• Fai o que o cura diga, non o que o cura faga
  (porque o cura predica ben, as obras son outra cousa)
• Fai trampas, trampón, que para ti che son
  (apañarás as consecuencias)
• Faille bon bico
  (ponlle as cosas fáciles)
• Febreiriño curto cos seus 28, se duraras dous máis non deixarías cornas ó carneiro nin orellas ó pegureiro
  (en febreiro vai moito frío)
• Febreiro quente leva o diaño no ventre
  (cómpre que faga frío)
• Ferve como pote de papas
  (rapaz con moita alegría no corpo)
• Fía delgado
  (é delgado, fraco)
• Fíate en Dios e non corras
  (pouco importa correr se non te fías en Deus)
• Fillos criados, pesares dobrados
  (os fillos xa criados dan dobre traballo)
• Fillos, tantos coma ollos
  (aplicado ás persoas, dous)
• Foi en pelo coma as bestas en Monterroso
  (non leva nada ao casamento)
• Fúmalle as tripas a un can
  (fuma moito)
• Fun á casa do veciño e avergonceime, volvín á miña e arregleime
  (o veciño non me emprestou algo e logo arranxeime eu na casa)
• Goberna mentres tes que
  (logo non haberá)
• Gústalle augallar
  (botarlle auga ó leite, viño, caldo...)
• Ha de ir coma os meus zocos
  (parece que nunca vai suceder)
• Ha de levar tanto como cabe na meniña dos ollos
  (coida levar moito na herdanza, pero pouco ha levar)
• Hache chegar a terra por riba dos ollos
  (ao morrer hache chegar a terra)
• Hai que lle poñer un corcho no cu
  (bota moitos aires)
• Hai que pedir a quen ten
  (quen non ten non dá)
• Hai quen di o que sabe e non sabe o que di
  (fala moito pero sen tino)
• Hai quen nace de pé coma o gato
  (con moita sorte)
• Hai xente que perde ata a faca
  (perde as cousas facilmente)
• Heite apuntar na libreta
  (díselle a alguén para pedir un favor, inda que logo se esqueza devolverllo)
• Home casado muller é
  (o home casado xa non é home... fai de muller, manda ela)
• Home pequeno en hasta pon
  (ten o sexo grande)
• Home pequeno, fol de veneno
  (ten mal xenio)
• Inda non perdeu os fumes
  (aínda pensa que é o que xa non é)
• Ir e vir chámase carrear
  (as cousas vanse facendo aos poucos)
• Iso son contos podres
  (unha cousa que xa se sabe de vello e cha venden como nova)
• Labrador pescador e cazador, arañas no fumeiro e fame no comedor
  (oficios de xente que traballa pouco e non hai na casa deste labrador que comer)
• Labradores novos, mal polas silveiras
  (non fan os arredores, deixan as silvas)
• Lebres arriba, coellos abaixo, mulleres prás festas e prás romerías
  (dito popular)
• Leite con viño fai do vello un mociño
  (transforma o vello en novo)
• Leite mazado, peido no rabo
  (provoca "ventos")
• Leva o inferno en vida
  (ten moitos traballiños)
• Lonxe da vista, lonxe do corazón
  (o que marcha, pronto esquece o de antes)
• Máis vale dar ca pedir
  (mellor non depender de ter que pedir emprestado)
• Mal arransallado, morte no cabo
  (doenza da que non se dá saído acabará mal)
• Mal de mulleres e coxea de cas, nunca caso lles farás
  (o vicio de se queixaren as mulleres)
• Malia o ben que polo trono vén
  (porque acostuma facer outros males a treboada)
• Mama polas tetas de diante
  (está ben alimentado, coma o porco que mama polas tetas dianteiras)
• Mama por unha teta seca
  (non lle dan nada, nada consegue)
• Manda chover na Habana!
  (vello dito de admiración)
• Mar revolta, sorte prós pescadores
  (co mar bravo pescan máis)
• Martes día dos amantes
  (día propio para visitar os amores)
• Marzo iguarzo
  (tan grande é o día coma a noite)
• Marzo ventoso e abril chuvioso
  (mellor moito vento en marzo e choiva en abril)
• Maos que non dades, que esperades
  (quen non traballa non recolle)
• Medra coma sebo na vela
  (non medra nada)
• Menos dá un toxo
  (hai que proveitar todo)
• Mentres non hai morte non hai mala sorte
  (menos a morte, todo se arranxa)
• Mentras un é zafra non é martelo
  (mentres un está debaixo doutro non manda el, logo cando el estea por enriba xa mandará)
• Mercar sen ter, vender sen querer
  (o que fai unha compra sen ter con que, vende do del sen querer)
• Miña nai, miña naiciña, coma ela non hai ningunha, arréglame a camisa coas mangas dentro da súa
  (o amor da nai)
• Moitas veces vai a ola á fonte e dunha rompe
  (cando se repite moito algo perigoso, acaba por pasar o que non debía)
• Moito te matas por ver Madrid
  (cando se esgotan todas as posibilidades para conseguir ver algo)
• Morde e non ladra
  (non avisa e fai o dano)
• Morreu por falta de sustento
  (morreu con falta de)
• Muller con bigote escusa dote
  (non vai casar)
• Muller morta sete á porta
  (o viúvo axiña atopa muller)
• Muller sularmeira, puta ou meiga
• Na cadea e na sepultura todos temos unha herdanza
  (en calquera momento podemos ir)
• Na casa do carpinteiro sentarse no chao e na do ferreiro coitelo de pao
  (facemos para fóra e non na propia casa, que a temos abandonada)
• Nariz nacha, boa muchacha
• Neno de teta é como pan de porreta
  (tenro, que aparenta, engana)
• Nin de risas nin de veras, non xogues co pai ás peras
  (non se lle debe perder o respecto ao pai, non xogar con el)
• Nin que fora fillo dun cura
  (non se lle sabe do pai)
• No mes de abril cear sen candil
  (son os días longos)
• No mes de abril vai a vella onde quere ir
  (o día é grande, sempre chegará aínda que vaia despacio)
• No mes de xaneiro sube ao outeiro, se ves verdegar bota chorar, se ves negrear bota a cantar
  (en xaneiro debe xear e estar todo seco)
• No tempo e na morte non hai fundanza
  (non hai firmeza)
• Non asenta cabeza
  (non ten paradura)
• Non dá sarna a gato
  (non podes esperar del nada)
• Non deixes o seguro polo dubidoso
  (amarrarse ao seguro)
• Non fai falta preguntar de quen é
  (seméllase á familia)
• Non fai onza de ben
  (non fai favores, non axuda aos demais)
• Non garda a mexa
  (non garda segredos)
• Non hai casamento pobre nin enterro rico
  (ao casar ninguén é pobre, ao morrer é o contrario)
• Non hai mel sen aguillóns
  (rosas sen espiñas)
• Non hai pan sen afán
  (hai que traballalo)
• Non hai sábado sen sol
  (cando un sábado chove moito, dise a frase)
• Non lle aprenderon a cartilla da boa crianza
  (é un maleducado)
• Non lle partas a mexa
  (non o cortes no traballo)
• Non lle quedou a lingua presa ao cu da mai
  (ten moita lingua, fala demasiado)
• Non sae da borralla
  (non mellora nada na vida)
• Non se allanan
  (non se arreglan nun preito)
• Non se fai cousa de noite que non se saiba de día
  (todo se acaba sabendo)
• Non te alabes ata que acabes
  (ata rematar o traballo non se sabe como quedará)
• Non te cases cun viúvo por moitos cartos que teña, porque sempre che dirá "mullerciña a primeira"
• Non te cases por facenda que son bes sin fortuna, cásate con boa xente a mala sempre dura
• Non todos van á misa por rezar
  (algúns van roubar, nos santuarios...)
• Non van comer xuntos a arroba de sal
  (aplícase a unha parella que comezan a convivir e se prevé que durará pouco)
• Non ves un burro a tres pasos
  (non ves nada)
• Nunca pidas a quen pediu nin nunca sirvas a quen serviu
  (son os peores, xa non lembran cando estaban mal)
• O boi na súa corte de seu se delambe
  (ben está, onde mellor se está é no dun)
• O bon pagador é dono da bolsa alllea
  (préstanlle porque paga ben)
• O borracho di o que ten no papo
  (non garda segredos)
• O can ladrador nunca foi o máis mordedor
  (o que moito fala e ameaza pouco fai logo)
• O casado casa quere
  (cada parella debe ter a súa vivenda, non vivir con outros)
• O chocolate do amigo, mal cocido e ben batido
  (así é o bo chocolate)
• O cortizo das malas abellas mide as súas polas alleas
  (cando un obra mal, considera que os demais tamén o fixeron)
• O cura onde canta, alí xanta
  (como os curas, na casa onde se traballa deben dar a comida)
• O de marras
  (cando dous están falando dun asunto coñecido por eles, danlle ese nome para que un terceiro -un rapaz- non saiba de que se trata)
• O demo que as fai deixa o rabo fóra
  (sempre se acaba coñecendo algunha trampa ou falcatrúa)
• O dito, dito
  (xa queda dito)
• O froito raro no eido e basto na arca
  (sementalo raro para que dea boa colleita)
• O galego se tivera o acordo como o trasacordo, non había quen o fastidiara
  (se tiveramos tan boa a memoria como o desconfiar, mellor nos iría)
• O gardar sempre foi ben
  (o aforrar é bo)
• O hábito non fai o monxe
  (non chega coas maneiras, co exterior...)
• O home e o oso, canto máis feo máis fermoso
  (o home non ten porque ser guapo)
• O home onde nace, o boi onde pace
  (as persoas sempre tiramos para a terra natal)
• O martes non te cases nin te embarques nin a túa ceba mates
  (o martes é mal día)
• O mexarrán de Oleiros
  (o viño de Oleiros (Carballedo) é frouxo, con poucos graos)
• O mundo durará mil, non miles
  (no mil acabarase)
• O ollo do gato mira por catro
  (ve todo)
• O pai de escaravello e o fillo de espello
  (dicíase para que non estudasen os fillos; que logo os pais ao se veren no espello filial, óllanse máis baixos a fozaren na terra)
• O pao de pino, se rompe rompino
  (rompe fácil e pouco se perde)
• O paxaro habilideiro fai o niño no xaneiro
  (o paxaro listo e previsor)
• O pichón cando empeza a voar é cando lle hai que cortar as alas
  (non se pode deixar que alguén colla o mando pronto, logo é tarde xa para o evitar, sobre todo aplicado aos cativos)
• O que becerros non vende e vacas non ten, a ver donde lle vén
  (ou rouba ou...)
• O que becerros non vende e vacas non ten, dalgures lle vén
  (o mesmo)
• O que cedo adenta, cedo aparenta
  (quen bota dentes cedo, cedo se fará mozo)
• O que co vello queira acabar, que lle dea vacas a gardar
  (porque é un mal traballo, que acaba coa xente)
• O que con auga se cura pouco dura
  (é mal remedio)
• O que con rapaces se deita, mexado se levanta
  (as trasnadas son propias do rapaces, non pode un fiarse de...)
• O que contas non bota, contas non lle salen
  (hai que ser precavido e mirar o que se ten)
• O que di o que entende e non entende o que di
  (non sabe do que fala)
• O que escoita, de si oe
  (de todos nós falan)
• O que garda sempre ten
  (hai que aforrar)
• O que ha de levar xa o ten alá
  (non vai levar máis da casa)
• O que lonxe vai casar, ou chata leva ou vai buscar
  (mal visto o casar lonxe, ou se esconde algún defecto ou se pode levar un calote)
• O que lle desea mal ó veciño, vénlle a súa polo camiño
  (pronto lle pasará a el)
• O que lle teña medo ao trono, que se meta debaixo da cama da sogra, que esa non hai raio que a parta
  (humorístico)
• O que mal empeza mal acaba
• O que merca sen ter, vende sen querer
  (ten que vender)
• O que moito apreta pouco agarra
  (non se pode abusar...)
• O que non quere unha taza de caldo darlle tres
  (cando alguén non quere algo, darlle máis do mesmo)
• Ó que non ten chámanlle ninguén
  (o valor das posesións)
• O que non ten cruz ten cruceiro
  (ten traballos na vida)
• O que o pille ten que madrugar, que cedo levántase el
  (moi agudo, fino, esperto)
• O que o seu cede en vida, que colla o fol e pida
  (se se cede aos descendentes en vida, quedarase sen nada)
• O que pon o lume ao pé das estopas, vén o demo e sópralles
  (non se poñer nos perigos, evitalos)
• O que queira do porco o entrecostre que o faga no mes de agosto
  (hai que lle dar ben de comer ao porco no mes de agosto para que críe uns adentros farturentos logo à hora da matanza)
• O que se ha cocer é mellor asalo
  (se se ha de facer, facelo axiña)
• O que se usa non se escusa
  (o que se necesita hai que telo na casa)
• O que ten fillos na muller allea, perde fillo e feitura
  (o fillo quedará coa nai)
• O que ten fillos que non bote por ela
  (que non bote unha soberbia, sempre lle pode pasar a el o que a outro lle pasou cos seus)
• O que ten padriño bautízase
  (o valor das recomendacións)
• O que ten rabo non se senta
  (porque llo pisan)
• O que teña apuro que vaia andando
• O que un pendango queira ver, que lle dea unha luz a acender
  (había moita xente que non tiña habilidade para acender a luz do gas)
• O que vai á voda, que leve que coma
  (ha de levar un regalo)
• O que vai adiante sempre leva vantaxe
• O que xoga e perde, paga e cala
• O qué, co ollo do cu que non ve
  (resposta para alguén curioso, que pregunta moito)
• O rei onde non está non parece
  (por moitas voltas que se lle dea, se non hai non parece)
• O río cando roxe, sinal que auga leva
  (cando se escoita falar de algo é porque algo hai)
• O saber non ocupa lugar
  (o grande valor dos coñecementos)
• O sol de marzo queima a dama no palacio
  (non é san)
• O temperao nunca lle pediu nada ao serodio
  (mellor sementar antes ca despois de tempo)
• O temperao ou en palla ou en grao
  (o sementado cedo cargará en algún dos dous)
• O teu segredo non llo contes ao amigo hoxe, o amigo é mañá testigo
  (ese mesmo amigo pode no futuro testemuñar contra ti)
• O tolo pola pena é cordo
  (se se castiga, faise cordo)
• O traballo dos rapaces é pouco, o que o perde é un louco
  (aínda que os rapaces non fan moito, non se deben desaproveitar)
• O vello onde non sabe usma
  (inventa, xorde)
• Onde hai galo non canta galiña
  (onde hai home non manda muller)
• Onde non te chaman, que che quererán?
  (mellor non ir onde non nos chaman)
• Os bens do sacristán por onde veñen van
  (veñen do que xunta no seu traballo e desprézaos, non os valora )
• Os cans grandes non se morden uns aos outros
  (os ricos axúdanse entre si para fastidiar ao pequeno)
• Os lobos tiran ao monte
  (a xente mala obra mal)
• Os rapaces son fillos de Deus e testigos do demo
  (canto oen, canto din, non gardan segredos)
• Ovella que berra, bocado que perde
  (o que fala non traballa)
• Págallas a pel
  (o corpo)
• Pais porcos, fillos marraos
  (todo se herda)
• Pan con pan, comida de bobos
  (ha de ter compango a comida)
• Pan de millo, pan de Dios, dun pedazo fanse dous
  (esfaragulla moito, por iso hai que amasalo mesturado con centeo para que bregue. Bregar: poñerse duro sen esfaragullar)
• Pan sen grasa, pan sen tasa
  (porque non mantén)
• Pano ruín non ten man dos mendos
  (non vale nada)
• Papas e casamento en quente
  (canto antes mellor)
• Para aprender a capar hai que cortar moitos collós
  (a importancia da experiencia)
• Para baixo todos os santos axudan
  (non é esforzo andar cara abaixo)
• Para botar o millo ten que quecer o cu na pedra
  (debe quecer o tempo)
• Para cobrar todo o mundo anda agudo
  (cobrar non é esforzo)
• Para na ponte dos burros
  (ten que parar no mesmo sitio ca todos, non pode el seguir adiante)
• Para o aforrador nunca faltou un desprezador
  (sempre hai alguén que lle gaste todo ó aforrador)
• Para o pan espendoar ten que o cabalo tremar
  (ten que estar o tempo frío)
• Para o pan graiar ten que o cabalo tremar
  (ir frío)
• Para o pillar hai que se delcalzar
  (é moi fino, moi agudo)
• Para onde vas muller ben casada? para onde non teñas sogra nin cuñada
  (o mellor é vivir en casa propia sen as mulleres da familia do marido)
• Paragüeiro e caldeireiro, canto máis burro máis parrandeiro
  (homorístico sobre estes oficios)
• Páranche ben as cabras
  (afaste ben nun sitio)
• Parece que lle botaron ben sal cando o bautizaron
  (é moi pándego, divertido)
• Parece que mira/remira contra o goberno
  (mira atravesado)
• Parece que morreu un escribano
  (dise cando vai moito aire, máis vento do normal)
• Parece que ten a tiriz
  (alguén con mala cor, amarelo como se tivese esa enfermidade -ictericia-)
• Parece que vai con misa
  (con moita présa, como se fose dicir a misa)
• Parece un can galgo
  (persoa alta, que anda de aquí para alí)
• Pareces un pito cairo
  (moi mollado, pito cairo: o sen plumas)
• Pásalle coma o rato condo lle vai a donicela enriba
  (o que manda é xefe, vaille enriba)
• Pecado encuberto é medio perdoado
  (así non é tan pecado)
• Pedir é de homes, dar é de mulleres
  (aplicado ás relacións sexuais)
• Pensa que o birimbao é gaita
  (pensa que é así, mais é outra cousa)
• Perde a caneca
  (cáelle algo que trae na man)
• Perde máis ca gana
  (negocio ruín)
• Pés na cama e brazos na estribeira
  (onde se poñen cando se mancan os pés e brazos)
• Pésalle a faltriqueira
  (ten moitos cartos)
• Pesca os gaios vivos
  (moi fino, agudo)
• Peso levantado é medio levado
  (se lle erguen a un o feixe xa é medio traballo feito)
• Pica coma un toxo
  (pica moito)
• Pica fino
  (anda a pasos moi pequenos)
• Pinta o San Lourenzo
  (enfádase moito)
• Pode andar coa cara destapada
  (nunca fixo mal, pode ir a calquera sitio)
• Polo San Brais tanto ten que chores coma que deixes de chorar, a metade do inverno está sen pasar
  (aínda falta moito mal tempo o 3 de febreiro)
• Polos rapaces e polos cans sempre empezan os paos
  (son os que levan sempre as culpas)
• Por a merda comemos o pan
  (o esterco bótase á terra para dar pan)
• Por tras chámanlle ao rei cournudo
  (poden dicir o que queiran por detrás)
• Primeiro pídelle un bico e despois un abrazo e despois o que tes debaixo do refaixo
  (referido ás relacións amorosas)
• Prós curas e prós cas nunca faltan boas mañás
  (para os curas sempre hai algún morto, para os cans algunha carniza)
• Que me miren por tras, que por diante mírome eu
  (dise cando murmuran de un)
• Que non dure máis a mala veciña que dura a neve na febreiriña
  (dura pouco neste tempo a neve)
• Que non lle mexen torto
  (non o enganen)
• Que non teñas que botar as mans á cabeza
  (mira ben o que fas)
• Quedou descalzo
  (sen nada, pobre)
• Queixo sen ollos e pan con ollos
  (son os mellores)
• Quen ben empeza ben acaba
  (hai que facer as cousas ben desde o inicio)
• Quen é o meu herdeiro? O que me limpa o traseiro
  (aquel que me coide herdará)
• Quen fai rocas logo morre
  (xa non pode traballar forte noutras cousas)
• Quen mallou, mallou
  (cando xorden dificultades nun traballo, o que xa o ten feito di esta frase)
• Retrato fino e barato
  (dito popular: que se lle ve o cu)
• Rézalle a Santa Apolonia para que non che doa dente nin moa
• Rompe coma a merda
  (moi fácil)
• Rompe pouco a roupa nos cóbados
  (estuda pouco)
• Rubio para Oseira, vellos á raxeira
  (tempo firme, Oseira está cara ó oeste en Trasar)
• Sabe ben a cartilla
  (sabe o que fai)
• Sabe coma resolio
  (o viño que sabe ben)
• Sabe onde o manca o zapato
  (que é o que lle doi, o que o apura)
• Salta coma un castrón
  (moito)
• Se neste mundo queres gozar, tes que oír, ver e calar
  (importancia da discreción)
• Se non lle fora ela había de comer en cunca de pao coma o gato
  (é moi nugallán, se non fora ela pasaría fame)
• Se non pagas en copas tes que pagar en bastos
  (dun xeito ou doutro has de pagar, como nos paos da baralla)
• Se queres baixar, dálle moito ao zapato e pouco ao prato
  (o mellor remedio para adelgazar)
• Se queres o criado ben mandando, ponlle a taza do caldo e mándao ao recado
  (así voltará pronto para comer)
• Se queres que o carro cante, móllalle o eixe no río, despois, co eixe mollado, canta coma un asubío
  (o carro cantará mellor)
• Se se lava o gato venta hóspede
  (virá xente á casa)
• Se se ve no canto del, mexa por unha perna e caga pola outra
  (fai cousas que outros non lles darían xeito)
• Se se ve nos seus pantalóns
  (o que faría el)
• Se soñas con dentes, morte nos parentes
  (morrerá un parente)
• Se tes o pano e as liñas podes coser cando queiras
  (estar preparado)
• Se vas quedar para amparo de miotos
  (se vas quedar sen morrer, miotos´bichos´)
• Seica che nacen os dentes
  (cando fas algo mal, atolado)
• Seica tes as cataratas
  (cando queres ver algo e non o ves)
• Sente a calor como unha vaca vella
  (senten moito a calor)
• Sobe coma un gato
  (agatuña ben)
• Sobe polas paredes arriba
  (moi áxil e lixeiro)
• Somos de Albán, que canto teñen ó lombo tran
  (Albán: preto de Ourense)
• Somos de Chouzán onde non hai viño nin pan e no tempo das cireixas dámo-las queixas
  (parroquia na ribeira do Miño)
• Son eles algo fatiño
  (son eles pouco espabilados)
• Son os mesmos cans, pero con distintos collares
  (non nos enganan)
• Tamén ten que pasar polo cribo
  (ser coma os demais)
• Tan longo foi o día coma a romaría
  (acabou)
• Tapa masa tapa, mentres o zarralleiro non pasa
  (o cerralleiro tapaba os buracos con masa e axiña se destapaban)
• Treme coma vara verde
  (ten frío -a vara verde non ten consistencia, abala co aire-)
• Ten a cabeza quente
  (está borracho)
• Ten a cama coma un cubil
  (persoa porca)
• Ten a lingua moi sucia, hai que lavarlla con sal e vinagre
  (di moitas palabrotas)
• Ten a risa falsa
• Ten a súa pasada
  (cando morre alguén: todos temos que morrer, todos temos a nosa hora)
• Ten as mans moi suaves
  (home moi mullereiro)
• Ten as orellas grandes coma un burro
  (burlesco)
• Ten as uñas longas
  (raspuñeiro, que colle o que non é seu)
• Ten bo verlo
  (ten bo dote. Verlo: la da ovella ao rapar)
• Ten boa colada
  (persoa a quen a cousa lle serve para todo, sexa para ben ou para mal)
• Ten bon cu prós azoutes
  (un bon cu)
• Ten cara de can
  (moi mal xenio, tamén aplicado ao día con cara ruín)
• Ten cara de ferreiro
  (de enfado, mal xenio)
• Ten cinestro
  (ten manía por)
• Ten dentes de rato
  (os dentes pequenos e raros)
• Ten duás caras coma os de Buciños
  (xente falsaria, Buciños é parroquia de Carballedo)
• Ten lingua de vívora
  (ferinte)
• Ten máis que dicir o que caga a cama que o que a limpou
  (moitas veces o culpábel sempre ten máis que dicir que o que sofre as consecuencias)
• Ten mans de prata
  (moi xeitosa, que sabe facer)
• Ten narices de can
  (cheira moi ben)
• Ten o cascabel no cu
  (está moi serodio)
• Ten o corazón negro coma a noite
  (está moi disgustado)
• Ten o cu preso á casca do ovo
  (aínda está moi serodio)
• Ten o estómago cosido coma as costureiras
  (as costureiras comían pouco)
• Ten o ril quente
  (vai frío e anda en manga curta)
• Ten o teo
  (non sae da doenza ou teima que non sabe o que é - teo: doenza das ovellas que non se sabía ben o que era-)
• Ten oído de porco
  (oe moi ben)
• Ten ollos de gorrión
  (pequenos)
• Ten pel de sapo
  (persoa con pel asarabullada, de galiña)
• Ten refuego
  (grans polo corpo, logo dunha enfermidade)
• Ten sete folgos como os gatos
  (sete vidas)
• Ten un cu coma un cesto
  (moito cu)
• Ten un peito coma un lobo
  (persoa dura)
• Ten unha boca coma unha alparagata
  (moi grande)
• Ten unha lingua ben raspada
  (atrévese a dicir calquera cousa)
• Téñoa coma meniña do ollo
  (moi delicada)
• Terceiro con quinto, casamento limpo
  (polos graos de parentesco, non fai falla dispensa)
• Tintín por tintín
  (ben aclarado e explicado con detalle)
• Tira para tras
  (ten moi mal olor)
• Tirarlle polo rabo á pega
  (durmir)
• Tivo callentura
  (febre)
• Todo se di das mulleres, dos homes non se di nada, son borrachos, mullereiros, todo é unha trapallada
• Todos queren meter a súa con día
  (cada un quere arreglar a súa vida antes e mellor cá dos outros)
• Trae o pelo á gremensa
  (dicíase antes pola permanente)
• Un ano e un pan logo se van
• Un día de sol no febreiro come por cantos cabalos hai no reino
  (todo se reseca)
• Un ovo sin sal sete anos fai mal
• Un xantar no entroido, unha cama en agosto
  (dáselle a calquera, non empeza nin custa moito)
• Unha vella de bagos xuntou cen canados
  (dise na vendima para animar a xente a que apañe os bagos caídos no chan)
• Unha vella e un candil son dous demonios en casa, a vella roña que roña e o candil queimando a grasa (humorístico)
• Vai á casa da tía e non cada día
  (fai visitas pero sen pasarse)
• Vai atagallando polo bulleiro
  (polo medio e medio, poñéndose perdido)
• Vai co rabo entre as pernas
  (con vergoña e a cara baixa)
• Vai contento como marrao da capa
  (moi descontento)
• Vai cos da feira e vén cos do mercado
  (logo cambia de opinión)
• Vai criado coma un porco
  (malcriado, coma un animal)
• Vai de mirras prás encollas
  (vai para vella)
• Vai en pés de puta
  (moi disparado, con présa)
• Vai o ouro pró tesouro
  (ao rico todo lle sae ben, todos os cartos lle veñen)
• Vai sen cabezadas
  (sen freos, louco, coma unha besta coas cabezadas rotas)
• Vai tan contento que non lle cabe un garavanzo no cu
  (contentísimo)
• Vai tirar pedras a un río
  (non deas a lata)
• Vaiche quentar a pavana
  (andar no lombo)
• Vaille como o pez á bota
  (cáelle moi ben)
• Vaise moito do pico
  (persoa que se solta da lingua)
• Váiselle o tempo nos camiños
  (ten os eidos lonxe da casa, ten que andar moito)
• Vale máis dar a un pillo que pedir a un home de ben
  (vale máis dar aínda que se perda, que ter que pedir)
• Vale máis o que o sol deixa que o que a auga cría
  (o sol é esencial para que as cousas medren)
• Vale máis onza de trato que arroba de traballo
  (co trato vivirase mellor, dá máis)
• Vale máis que comera unha bica de rapas
  (saíu algo mal, mellor quieto. Bica de rapas: faragullas de pan que non se unen)
• Vale máis ser burra dun sardiñeiro ca muller dun zapateiro
  (non é aconsellábel)
• Vale máis un ruín arreglo ca un bon preito
  (gastarase máis)
• Vale máis unha bofetada a tempo ca un anaco de pan
  (educa máis)
• Vén á cantada do can
  (vén tarde cando sae de noite)
• Vénche polo río abaixo
  (algo que vén moi ben, moi a xeito)
• Veña con Dios¡ Que quedemos co mismo santo¡
  (saúdo e contestación)
• Veulle coma á burra os peidos
  (que lle cae ben, o mesmo que os peidos á burra, que a alivian)
• Vive para comer ou come para vivir
• Vouche dar un correverás coas pernas pra tras
  (frase que se lles di aos nenos, para que se entreteñan e non dean a lata)
• Vouche poñer o cu onde non o vexas
  (dar uns azoutes)
• Xa é un home feito e dereito
  (hai tempo que non se viu e medrou)
• Xa é zorro vello
  (moita experiencia)
• Xa estou no cabo das contas
  (xa estou de volta do asunto)
• Xa lle cadra ben: cumpría que lle viñera e vén
  (dito)
• Xa lle degola a cabeza
  (vai indo cara abaixo)

  Outros falantes de Trasar