Esperanto English

UTL

Universala Traduka Lingvo

La evoluo en la fako de mashina tradukado dum la lastaj jaroj estas pruvinta ke la kunlaboro inter la homo kaj la mashino (speciale en maniero de pre-editado) estas unu el la plej esperigaj vojoj por plibonigi la efikon kaj precizecon de la traduka procezo. La projekto UTL estas plej moderna pasho en tiu direkto.

La neceso de tradukado de dokumentoj, ttt-ejoj katalogoj, ktp., al pluraj fremdaj lingvoj estas tre granda nuntempe. Se ni deziras traduki iun ajn tekston al 10 au 15 lingvoj, ekzistas precipe du metodoj:

1. Dungi 10 au 15 tradukistojn por fari la laboron (kun au sen komputila helpo). La rezultoj estas:

- Tre alta kvalito.
- Tre alta kosto.

2. Uzi mashinan tradukadon. La rezultoj estas:

- Malalta kvalito.
- Tre malalta kosto.

Kun UTL, estas tria metodo:


3. Uzi UTL-an tradukadon (unu tradukisto + mashina tradukado). La rezultoj estas:

- Alta kvalito.
- Malalta kosto.

 

 

Kio estas UTL-a tradukado?

UTL estas nova metodo por tradukado kiu estas en disvolvigo, kaj entenas la partoprenon de unu homa tradukanto kaj unu traduka softvaro.

La nuntempaj programoj de mashina tradukado tradukas inter naturaj (naciaj) lingvoj (ekzemple, de la angla al la hispana). La rezultoj estas achaj pro tio, ke mashinoj ne estas sufiche lertaj por kompreni naturajn lingvojn. La mashinoj ofte eraras kiam ili analizas la eliran tekston, kaj tiuj eraroj transferighas al la alira teksto.

UTL estas artefarita lingvo facila kompreni por mashinoj. Se tradukisto tradukas la eliran tekston al UTL, kaj donas chi tiun UTL-version al la mashino, la komputilo kapablos kompreni ghin kaj traduki ghin korekte al aliaj lingvoj.

Chi tiu metodo havas kiel rezulto 10 au 15 alt-kvalitajn mashinajn tradukojn post unu hom-farita traduko.


Kiel estas la lingvo UTL?

UTL (Universala Traduka Lingvo) estas homa planita lingvo precipe celata al profesia uzo. Ghi estas bazita sur Esperanto, unu planita lingvo kies adekvateco por mashina tradukado estis jam observita de aliaj disvolvigistoj en la pasinteco. Iu ajn dokumento skribita en chi tiu lingvo povas esti mashin-tradukata al aliaj lingvoj kun alta efikeco.


Chi-respekte, UTL funkcias simile al tiel nomataj "kontrolitaj lingvoj" (kp. controlled English, en iu ajn el ghiaj realigoj), kiuj estas simpligitaj versioj de naturaj lingvoj celataj al alt-kvalita mashina tradukado. La avantaghoj de UTL sur aliaj tradiciaj kontrolitaj lingvoj estas unu pli ampla rango de aplikebleco kaj pli grandaj kapabloj esprimaj. Tradiciaj kontrolitaj linvoj estas bazitaj sur naturaj lingvoj el kiuj oni forigis multajn el iliaj gramatikaj kaj vortaj rimedoj cele al eviti ambiguecon. Tamen, UTL estas kompleta lingvo kapabla esprimi iu
n ajn koncepton, sintaksan strukturon, verban tempon, ktp., sen limigoj. UTL estas preta uzi kaj ghiajn proprajn vortojn kaj vortojn el aliaj lingvoj. Tiu ebleco, kunigita kun UTL-a plenpova gramatiko, igas ghin perfekta ilo por esprimi iujn ajn kontenojn en iu ajn fako, en mashin-traktebla maniero.


-Aliaj paghoj en chi tiu ttt-ejo (en la angla):

Pli detala priskribo de UTL (en formato .pdf).

La lingvo UTL.

Iuj notoj pri UTL-a sintakso.

Ligoj.


NOTOJ:

   Unu analizilo por UTL estis preparita. Ghi analizas morfologie kaj sintakse diversajn tipojn de frazoj en UTL.

   La projekto UTL estis prezentita en la MT Summit VIII, okazinta en Santiago de Compostela, septembro 2001. Oni povas elshuti la kontribuon "Multilingual Authoring through an Artificial Language" el ghia ttt-ejo.

   La projekto UTL estas nune malfermita al la partopreno de personoj kun programaj kapabloj cele al plia disvolvado de la tradukilo. Bonvole kontaktu nin se vi estas interesita.


(c) Marcos Franco , 1999-2003.

La materialon de chi tiu ttt-ejo oni povas kopii kaj distribui se tio ne estas por profitemaj celoj kaj se la kopirajta noto estas konservita. Oni konsilas inkludi ligon al la originalo, char ghi povus esti ghisdatigita.