Caldo de castañas: Pódese facer con castañas
"frescas" (no outono, neste caso chámaselle caldo "do
bugallo" ou "burgacio"), ou con castañas
secas (esas que noutras zonas chaman "pilongas", estas consérvanse,
e pode facerse todo o ano).
Póñense a cocer as castañas en auga cun chisco
de sal, (ben estonadas, se son do bugallo dáselles unha escaldadura
previa para quitarlles a segunda pel). Pasados 20 ou 30 minutos (dependendo
de se son frescas ou secas) engádese na pota un pouco leite,
tamén se lles pode botar unha pouca manteiga.
Nunha tixola bótase graxa de porco ou aceite, eslúese
nela unha pouca fariña e tórrase a lume baixo. Engádese
pemento doce ("pimentón") e un chisco do picante (ó
gusto de cada quen). Envórcase o refrito no caldo e deixase seguir
cocendo ata que as castañas estean ben cocidas e a auga espese
en pouco.
Unha variante é que leve tamén carne. O máis práctico
é poñer a cocer coas castañas uns anaquiños
picados de touciño entrefebrado, ou de xamón. Se se fai
isto hai que telo en conta á hora de salgar, pois aportarán
case todo o sal necesario.
Castañas asadas: "o magosto" (ou "bullós")
é con moito a preparación máis habitual das castañas,
e non ten maior misterio: "amozcar" as castañas (facerlles
ese pequeno corte que impide que rebenten ó asarse), e asalas
na beira das brasas, sobre a prancha da cociña de ferro, nunha
tixola con buratos, no forno
Castañas cocidas e con leite: É tamén unha
preparación moi sinxela, e se as castañas son dóces
(paredes, millarengas
) están moi ricas. Para preparalas
primeiro estónanse (quítaselles a "primeira"
pel), e logo cócense en auga cun nada de sal. Finalmente escórrense,
quítaselles a "segunda" pel, bótanse en cuncas,
e cómense con leite cru.
Castañas cocidas con carne (cachola, touciño...):
fanse coma o caldo, cun fervido previo para rematar de estonalas e un
remate de cocción xunto coa carne, que terá que estar
cocendo de antes (unha hora e pico) para que estea feita, e cómese
todo escorrido.