A web do val do río Neira
RECEITAS: ROXÓNS
(A gastronomía: receitas)

Roxóns

Os roxós (esta é a denominación de aquí, coa forma dialectal desta terminación do masculino, non a normativa "-ns", ver se se quere "lingua") fanse cos coiros e as partes de graxa e febra que levan pegada da zona do lombo e a barriga do porco. Pícanse á man en anacos duns dous centímetros de lado e póñense nunha pota a lume lento para que se vaian "rustrindo" (se vaia derretendo a graxa e facendo líquida ó mesmo tempo que se friten os coiros e carne). Cando están feitos escórrense coidadosamente (apretando ben para que solten canto máis graxa mellor), e consúmense así, en quente, acompañados de patacas cocidas. A graxa gárdase para usala na cociña ou para conservar os chourizos (os "chourizos da graxa", que se meten nun recipiente cubertos de graxa para illalos do aire e conservalos para todo o ano). Os que non se comen na matanza (o segundo día, o da sala, é o chamado "día dos roxós", o propio para comelos) pódense aprensar: cun aparello metálico que ten un sistema de prensa aprétanse de xeito que soltan case toda a graxa, e unha vez fríos collen consistencia de "friame" (ven sendo semellante ó que comercialmente chaman "cabeza de xabaril", pero son roxós de coiros e non cachola), logo cómense en frío, con pan, como friame. Os que non se comen na matanza nin se aprensan pódense comer tamén en frío, ou requentar, para o que se fai a seguinte receita:

Roxóns con cebola e cachelos:

Días despois da matanza, a graxa dos roxós xa está callada, e os coiros endurecidos, polo que xa non son tan sabedores comidos en frío. Prepáranse nunha tixola, na que se botan cuns aros de cebola, e abrándanse a lume baixo.

Aparte fanse cachelos, (chámaselles así ás patacas cocidas, estonadas e picadas en toros, non enteiras e sen estonar como noutras zonas), e sérvense cos roxós e a cebola por riba.


 

 

 


Rustrindo os "roxós
"

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Valdoneira 2002-3